خانواده ایرانی در مواجهه با آسیبهای تربیتی

گزارشی از نشست آسیب‌شناسی خانواده ایرانی با نگرش بر سلامت معنوی

مرکز مطالعات راهبردی تربیت اسلامی نشستی را با حضور جناب آقای دکتر ابوالقاسم عیسی مراد با عنوان «آسیب‌شناسی خانواده ایرانی با نگرش بر سلامت معنوی» برگزار نمود که در زیر بریده ای از آن را خواهیم خواند:

دکتر عیسی مراد با اشاره به اینکه آسیب‌شناسی نباید کانالیزه شده باشد گفت: اگر می‌خواهیم چارچوب بگذاریم که یک چیزهایی را بگوییم و یک چیزهایی را نگوییم، قشنگ نیست. در روانشناسی هم مکانیزم انکار باعث می‌شود که انسان‌ها بیماری را متوجه نشوند و دچار آسیب شوند. ما باید ببینیم، اختلال، ناهنجاری، نگرانی چیست و ما چطور باید عمل کنیم. آیا ما به فلسفه آسیب‌شناسی درون خانواده آنچنانکه باید شفاف و مبرهن نگاه کنیم، نگاه می‌کنیم؟ اصلاً آیا خانواده ایرانی را ما می‌شناسیم؟

وی در ادامه افزود: در ماهیت و چرایی آسیب‌شناسی همین اندازه کافیست که ما باید نقشه راه داشته باشیم. آسیب‌ها را بشناسیم. تعارف هم ندارد. ما باید خیلی شفاف حادثه را ببینیم. آسیب‌شناسی مقدمه تشخیص و درمان است.

ایشان بی‌اخلاقی زندگی و زندگی بی‌اخلاق را اولین آسیب در خانواده ایرانی دانستند: گاهی ما تسبیح و ذکر می‌گوییم ولی حرام مرتکب می‌شویم. ما اسلام را گاهی جور دیگری فهمیده‌ایم. ما کسوت داریم در اخلاق اما خودمان اخلاقی عمل می‌کنیم؟ در خانواده‌ها اخلاق از بین رفته است. فرق می‌کند چند درصد آدمی که اعتقادات عمیق دارند. من با همه قشرها حرف زده‌ام. بی‌اخلاقی در زندگی شکل گرفته است. زن و شوهرها اخلاقی رفتار می‌کنند؟ اخلاق است که دختر دبیرستانی واسطه بین پدر و مادر شود؟ این‌ها موردهای من است.

این استاد دانشگاه دومین آسیب را فضاهای مجازی و رسانه‌های غیر رسمی مانند ماهواره دانستند: فضاهای مجازی بیداد می‌کند. شما خودتان آمار بگیرید که همین موبایل چقدر آسیب دارد. رئیس‌جمهور در سخنرانی خود می‌گفت ما نمی‌توانیم جلوی فضای مجازی را بگیریم ولی می‌توانیم روشمندی خودمان را به دیگران انتقال بدهیم. اتفاق‌های خوبی هم افتاده ولی آنقدر هجوم سنگین است که ما نمی‌توانیم آن را کنار بگذاریم. من چند سال پیش گفتم ماهواره و شبکه‌های مجازی را اگر بلد باشیم، فرصت است؛ خیلی هم خوب است. اگر بلد نباشیم، تهدید است. غصه‌دار است که بچه‌های ما الآن روزخواب و شب بیدار شده‌اند. بیش ۶۰-۷۰ درصد بچه‌های ما از ساعت ۲ به بعد می‌خوابند. به نظر شما آسیب نیست؟ گفتم چیکار می‌کنید تا آنموقع؟ گفتند با کامپیوتر و این‌ها سر و کار داریم. می‌روند سرچ کنند که منابع اطلاعاتی بین‌المللی را ببینند؟ اگر اینگونه بود که اتفاقات دیگری باید می‌افتاد. چه کار می‌کنند؟ اعتیاد اینترنتی.

مدگرایی‌های افراطی سومین آسیبی بود که این روانشناس به آن اشاره کرد: یکزمانی دانش آموزان راهنمایی و دبیرستانی دستشان عکس ۴ تا دختر هندی بود، الآن در خیابان‌های ما مملو از دختران هندی است. ای کاش هندی بودند! مدگرایی‌های گوناگون از لباس گرفته تا ماشین تا تحصیل و غیره. ما زمانی که از خودمان دور می‌شویم، مدمان بیشتر می‌شود. من نمی‌خواهم بگویم مد نداشته باشیم. همه ما انسانیم و در این جامعه داریم زندگی می‌کنیم. نظم و تمیزی و این‌ها همه خوب است اما گاهی ما اینقدر دچار مدگرایی افراطی شده­ایم که بحران شده است.

عشق‌های معیوب و بیمارگون آسیب دیگری بود که دکتر عیسی مراد به آن اشاره کرد: متأسفانه روزبه‌روز این مسائل به سنین پایین‌تر می‌رسد. حتی ممکن است کسانی عشق را هم بلد نباشند اما ادایش را درمی‌آورند. حتی عکس‌ها و بحث‌های خود را در گروه‌ها به مناظره می‌گذارند. این چیزهایی که الآن دارد می‌گذرد. در خانواده‌ها هم نظارت جدی نیست. چون پدر و مادرها آنقدر به خودشان مشغولند، یک موبایل می‌خرند برای بچه، بهترین موبایل‌ها. بعد بچه از این استفاده می‌کند و پدر و مادر هم می‌خواهند به کارهای خودشان برسند. می‌گویند بچه مشغول شود.

متن کامل این نشست به زودی از سوی این مرکز منتشر خواهد شد.

کانون مرتبط مطلب: